در سالهای اخیر، سیستمهای دریافت ماهوارهای به بخش جداییناپذیر از خانهها، مجتمعها و حتی مجموعههای تجاری تبدیل شدهاند. بخش مهمی از کیفیت تصویر، پایداری سیگنال و عملکرد کلی دستگاههای گیرنده، وابسته به قطعه کوچکی است که شاید در نگاه اول چندان مهم به نظر نرسد اما نقش آن حیاتی است: LNB.
این قطعه روی دیش قرار میگیرد و وظیفهاش دریافت سیگنال از ماهواره، تقویت آن و انتقال فرکانس مناسب به رسیور است. اما نکته مهم اینجاست که انواع مختلفی از LNB در بازار وجود دارد و هرکدام عملکرد، فرکانس، حساسیت و کاربرد متفاوتی دارند. دو نوع رایج این قطعه، LNB معمولی و LNB یونیورسال هستند که بسیاری از کاربران تفاوت دقیق آنها را نمیدانند.
اهمیت دانستن این تفاوتها زمانی مشخص میشود که قصد خرید دیش، بهبود کیفیت سیگنال، یا راهاندازی یک سیستم مرکزی برای چندین واحد را داشته باشیم. انتخاب اشتباه LNB میتواند باعث افت شدید سیگنال، قطع و وصل شدن تصویر، عدم دریافت برخی شبکهها یا حتی نیاز به تعویض کامل سیستم شود.
در این مقاله، بهصورت کاملاً تخصصی و با زبان ساده، تفاوت LNB معمولی با LNB یونیورسال را بررسی میکنیم. ابتدا انواع LNB را معرفی میکنیم، سپس عملکرد آنها را از نظر بازه فرکانسی، حساسیت، شرایط آبوهوایی و کاربری مقایسه میکنیم. بعد از آن به سراغ مزایا و معایب هر کدام میرویم و در نهایت مشخص میکنیم کدام گزینه برای سیستمهای خانگی و مرکزی مناسبتر است.
برای درک بهتر تفاوت LNB معمولی با LNB یونیورسال ابتدا باید بدانیم LNB بهطورکلی چیست و چه مدلهایی دارد. LNB مخفف Low Noise Block است، یعنی قطعهای که سیگنال دریافتی را با نویز کم تقویت و به فرکانس پایینتر تبدیل میکند تا رسیور بتواند آن را پردازش کند.
LNBها در انواع مختلف تولید میشوند و هرکدام با توجه به تکنولوژی و ساختارشان برای کاربرد خاصی مناسب هستند. LNB معمولی یا Single Band نسل قدیمیتر LNB است و فقط یک بازه فرکانسی را پوشش میدهد. در مقابل، LNB یونیورسال یا Dual LO قابلیت دریافت بازه فرکانسی وسیعتری دارد و همین موضوع باعث شده امروزه پرطرفدارترین نوع LNB در سیستمهای خانگی و مرکزی باشد.
LNBها علاوه بر مدل معمولی و یونیورسال، انواع دیگری نیز دارند که شامل LNBهای مرکزی (SMATV)، اکتاو، چهارخروجی و ۸ خروجی هستند. هرکدام از این مدلها بهصورت تخصصی برای پروژههای بزرگتر طراحی شدهاند. اما در این مقاله تمرکز بر روی دو مدل پرکاربرد یعنی LNB معمولی و یونیورسال است.
تفاوت این دو مدل در فناوری ساخت، توانایی دریافت فرکانسها، نوع نوسانساز داخلی و عملکرد در شرایط آب و هوایی نهفته است. این تفاوتها در ادامه بهطور کامل تشریح میشود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سیستم ماهوارهای میتوانید به صفحه ماهواره مرکزی مراجعه کنید.
یکی از مهمترین معیارها برای تشخیص تفاوت LNB معمولی با LNB یونیورسال، بررسی بازه فرکانسی و حساسیت آنهاست. LNB معمولی تنها قادر است فرکانس پایینتر را دریافت کند و همین موضوع عملکرد آن را محدود میکند. در حالیکه LNB یونیورسال با داشتن دو نوسانساز، هم فرکانس پایین و هم فرکانس بالای ماهواره را دریافت میکند.
در نتیجه، شبکهها و کانالهایی که در فرکانسهای بالاتر پخش میشوند تنها با LNB یونیورسال قابل دریافت هستند. حساسیت LNB نیز موضوع مهمی است؛ هرچه حساسیت بالاتر باشد، نویز کمتر و کیفیت تصویر بهتر میشود. LNBهای یونیورسال بهطور معمول حساسیت بالاتری ارائه میدهند و این موضوع در مناطق کوهستانی یا نقاطی که سیگنال ضعیفتر است اهمیت بیشتری دارد.
عملکرد در شرایط آبوهوایی نیز تفاوت مهمی بین این دو مدل است. LNB معمولی معمولاً در برابر رطوبت یا سرمای شدید دچار نوسان میشود، اما LNBهای یونیورسال با فناوری جدیدتر ساخته شدهاند و پایداری بیشتری در برف، باران و رطوبت دارند.
LNB معمولی اگرچه فناوری سادهتری دارد، اما هنوز در برخی مناطق یا کاربردهای خاص استفاده میشود. مزیت اصلی آن قیمت پایینتر و ساختار سادهتر است. در مناطقی که شبکهها در فرکانس پایین پخش میشوند، LNB معمولی میتواند عملکرد قابلقبولی داشته باشد.
اما محدودیتهای آن بسیار مهمتر از مزایا است. LNB معمولی فقط بازه فرکانسی Low Band را پوشش میدهد و از فرکانسهای High Band پشتیبانی نمیکند. همین موضوع باعث میشود کانالهای HD یا شبکههایی که در فرکانسهای بالاتر پخش میشوند، با این مدل دریافت نشوند.
معایب دیگر این مدل شامل حساسیت پایینتر، نویز بیشتر، عملکرد ضعیفتر در روزهای بارانی و عمر کوتاهتر نسبت به مدلهای یونیورسال است. به همین دلیل، استفاده از LNB معمولی در سیستمهای جدید توصیه نمیشود و بیشتر برای سیستمهای قدیمی کاربرد دارد.
LNB یونیورسال استانداردترین و پیشرفتهترین مدل برای سیستمهای خانگی و مرکزی است و تقریباً در تمام پروژههای جدید از آن استفاده میشود. مزیت اصلی این مدل پوشش کامل دو بازه فرکانسی Low و High است که باعث میشود تمام شبکههای ماهوارهای قابل دریافت باشند.
حساسیت بالا، نویز کم، قابلیت کار در شرایط مختلف آبوهوایی، پایداری طولانیمدت و سازگاری با انواع رسیورها از دیگر مزایای این نوع LNB است. تکنولوژی ساخت آن نیز جدیدتر است و نوسانساز داخلی دقیقتری دارد که باعث کاهش خطا و نوسان تصویر میشود.
معایب LNB یونیورسال بسیار محدود است. شاید تنها ایراد آن قیمت بالاتر نسبت به مدل معمولی باشد، اما این اختلاف قیمت در مقایسه با کیفیت بالاتر و امکانات بیشتر، کاملاً منطقی و قابلقبول است.
انتخاب بین LNB معمولی و یونیورسال کاملاً به کاربرد بستگی دارد، اما در شرایط امروزی برای اکثر کاربران، LNB یونیورسال انتخاب قطعی و منطقیتر است. این مدل با پوشش کامل فرکانسی، عملکرد پایدار و حساسیت بالا، برای سیستمهای خانگی بهترین گزینه است.
در سیستمهای مرکزی (MATV، SMATV) نیز بدون تردید LNB یونیورسال عملکرد بهتری دارد. زیرا شبکههایی با فرکانس بالا در سیستمهای مرکزی اهمیت بیشتری دارند و نوسان یا قطعی سیگنال میتواند چندین واحد را تحت تأثیر قرار دهد.
بهطور کلی، LNB معمولی تنها زمانی پیشنهاد میشود که سیستم بسیار قدیمی باشد یا شبکههای منطقه فقط روی فرکانس پایین پخش شوند؛ اما در هر شرایط دیگر، LNB یونیورسال انتخاب برتر برای تمام کاربران است.
برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد راه اندازی آنتن مرکزی میتوانید، صفحه آنتن مرکزی را مشاهده کنید.
در این مقاله به بررسی تفاوت LNB معمولی با LNB یونیورسال پرداختیم و مشخص شد که تفاوت این دو مدل تنها در نام یا ظاهر نیست، بلکه تفاوتهایی کاملاً اساسی در فناوری، بازه فرکانسی، حساسیت و عملکرد دارند.
LNB معمولی برای سیستمهای قدیمی مناسب است اما محدودیتهای زیادی دارد. در مقابل، LNB یونیورسال با پوشش فرکانسی کامل، حساسیت بالا و عملکرد پایدار، بهترین انتخاب برای سیستمهای خانگی و مرکزی محسوب میشود.
اگر کیفیت تصویر، دریافت تمام کانالهای HD، پایداری در شرایط آبوهوایی و طول عمر بالا برای شما اهمیت دارد، انتخاب شما قطعاً باید LNB یونیورسال باشد.
۱. آیا LNB معمولی هنوز کاربرد دارد؟
بله، اما بیشتر برای سیستمهای قدیمی یا مناطقی که تمام شبکهها روی فرکانس پایین پخش میشوند مناسب است.
۲. آیا LNB یونیورسال با تمام رسیورها سازگار است؟
تقریباً بله. LNB یونیورسال با تمامی رسیورهای جدید و قدیمی سازگار است و مشکل خاصی ایجاد نمیکند.
۳. آیا در سیستمهای مرکزی استفاده از LNB معمولی منطقی است؟
خیر. در سیستمهای مرکزی قطعاً باید از LNB یونیورسال استفاده شود زیرا فرکانسهای بالا نقش مهمی دارند.
